11 mai 2005

Unu el la plej belaj voĉoj en la irana muziko

Se Esperantujo volas ne limigi sin je nur la Okcidenta kulturo, do Esperantistoj devas aŭdi, legi kaj scii pri aliaj kulturoj. Nu, mi pensas ke dank´al homoj kiel DĴ Kunar kaj produktaĵoj de Vinilkosmo Esperantistoj tre bone konas la Okcidentan muzikon, sed eble ili malpli bone konas muzikojn de aliaj partoj de la mondo. Mi memoras nur pri iu artikolo en la revuo Monato pri la plej bona kaj la plej eminenta kantistino de tuto de la araba mondo, Om Kolcum (Ang. Umm Kolthoum - ŝi estas tiu persono kiun oni povas - kaj devas - nomi best over the best). Mi certas ke neniu Esperantisto en la Okcidento estas jam aŭdinta pri la majstrino kaj la plej bona kantistino de la irana muziko, Gamar-ol-moluk Vaziri (Ang. Ghamar-ol-Molouk Vaziri). Iu leĝendo rakontas ke ŝi, 16-17 jaraĝa, kantis en iu edziĝofesto kaj tie ankaŭ ĉeestis la tiama granda muzikmajstro Morteza Nejdavud (Ang. Morteza Neydavoud). La majstro tuj enamiĝis al la voĉo de Gamar kaj demandis ŝin rekantadojn. Li mem akompanis ŝin ludante Taron (iu instrumento de la klasika irana muziko) kaj ili kvazaŭ forgesis la feston. Pliposte Nejdavud invitis Gamaron por kanti akompanante lin kaj instruis pli da irana muziko al ŝi. Tiel Nejdavud trovis la plej belan voĉon de iu kantistino dum tuto de la historio de la irana muziko.
Gamar donis sian unuan koncerton en la salono de Teherana "Grand Hotel" ĉirkaŭ la jaro 1924. Tiam virinoj ne havis permeson por kanti antaŭ viroj kaj aperi en publiko sen vualo. Malgraŭ danĝero Gamar aperis sen Islama vualo kaj kantis antaŭ viroj. Por protekti ŝin triono de ĉeestantoj en la salono estis sekretaj ŝtataj sekurecagentoj. Tiel oni povas taksi ke en kia peza atmosfero okazis la koncerto, tamen kiam Gamar finis kantadon la ĉeestanta amaso sorĉita de ŝia voĉo estis ploranta pro impreso. Ĝis tiu tago neniu estis jam aŭdinta tian elĉielan voĉon. Post tiu koncerto Gamar famiĝis kaj ĉie ĉirkaŭ la lando aplaŭdiĝis. En Gazvin, urbo alproksime al Tehrano, post kelkaj koncertoj la urbestro decidis malpermesi pluajn koncertojn sed la loĝantoj eligis lin el la urbo kaj eksigis lin el lia posteno. La intelektuloj enamiĝis al ŝi kaj la plej famaj poetoj sopiris ke ŝi kantu iliajn poemojn. Malgraŭ tio ĉio, Gamar neniam foriĝis for de la ordinarularo. Ŝi senekzemple fordonis multon de enspezoj de siaj koncertoj por karitataj agadoj. Ŝi multe helpis al malriĉaj. Ŝi tiom dediĉis sin ke ŝi mem forpasis malriĉa en la 5-an de aŭgusto 1959.
Por scii pli pri Gamar vi povas rigardi al tiuj ĉi ligoj (ĉiuj en la angla lingvo).

Aucun commentaire: