14 nov. 2005

Mallongaj komentoj

Mi konfesu ke mi ĝuas diskutadi kontraŭ blogaĵoj de Ken Miner, ne ĉar mi ŝatas polemiki sed ĉar mi ĉiufoje lernas multon el liaj respondoj kaj reagoj. Li estas tre klera pesimisto kaj bona instruisto. En unu el liaj lastaj blogaĵoj (12an de novembro) Ken skribas pri diverseco de la homa specio. Nu, mi devas konfesi ke mi ne estas jam atente leginta tiun ĉi blogaĵon sed surpaperigis ĝin por legi ĝin ĉe mia hejmo. Tamen eĉ rapida tralegado de tiu skribaĵo kaj sekvado de logiko de la verkanto estigis demandojn en mia menso; Ĉu tiu diverseco estas io natura, genetika kaj denaska aŭ rezulto de edukado, vivomedio kaj sociaj interrilatoj? Kio estos praktika rezulto de tiu ĉi konstato? Ĉu valoroj (bono kaj malbono) povas atribuiĝi al tiuj ĉi malsamecoj? Kaj pri lia ekzemplo, estas facila eltiri du personojn el du ekstremoj de spektro. Eĉ kun iu normala distribuo de la populacio plejmulto de homoj ne estos monstroj nek virtuloj.


Nu mi ĉesas ĉi tie kaj eble skribos post pli atenta legado de la blogaĵo.
Ĉu vi memoras ke mi tradukis artikolon de irana verkisto s-ro Nuŝazar? Nu, lia blogo ĉiam enhavas instruajn skribaĵojn. Hodiaŭ mi legis liajn recenzojn pri la du filmoj Dogville kaj Manderlay de Lars von Trier. Legante tion mi ankaŭ lernis pri la manifestacio Dogma 95. Surprize kaj kontraŭ tuto de miaj atendoj mi trovis esperantlingvan skribaĵon en vikipedio pri tiu ĉi movado.
Mi ne scias ekde kiam sed depost mezo de decembro plejeble mi ne plu havos regulan alireblecon al la interreto kaj do mi ne povos regule skribi ĉi tie. Tamen mi provas skribi kun mia antaŭa ritmo tuj post mia instaliĝo en nova loĝlando. Ĝis tiam mi iomete malpli regule sed ankoraŭ skribos en Beĉjo.

5 commentaires:

Anonyme a dit...

Ŝajnas, ke mi ne havas respondojn, nur demandojn :) Tamen mi provos komenti iom pri speficaj punktoj.

"Ĉu tiu diverseco estas io natura, genetika kaj denaska aŭ rezulto de edukado, vivomedio kaj sociaj interrilatoj?"

Eble plej multaj homoj dirus, ambaŭ. Sed lastatempe la genetiko faris grandajn antaŭenpaŝojn, kaj mi inklinas kredi, ke fine de la nuna jarcento ni multe pli bone komprenos la genetikan faktoron. Ĉu ni tiam bone komprenos ankaŭ la kulturan flankon, aŭ male eĉ ĉesos atenti la iom nebulan koncepton "kulturo", neniu scias.

"Ĉu valoroj (bono kaj malbono) povas atribuiĝi al tiuj ĉi malsamecoj?"

Bono kaj malbono estas tre bazaj konceptoj laŭ lingvistika evidento (vidu mian blogaĵon de la 11a Decembro, 2004). Mi preferus diri ke la malsamecoj devenas de bono kaj malbono, eĉ se tio devigas min akcepti iuspecan platonismon.

"Eĉ kun iu normala distribuo de la populacio plejmulto de homoj ne estos monstroj nek virtuuloj."

Ĝuste; sed kiam oni aplikas la koncepton 'la homaro' al praktika situacio, oni preskaŭ neniam pensas pri normala distribuo. Oni aŭ estas homo aŭ ne estas homo, sengrize. Ekzemple oni aŭdas pri Dennis Rader (Kansasano kiu ĝismorte torturis 10 senkulpajn homojn), ke "Nu, ankaŭ li estas homo." Se temus pri gamo, mia pridemandado malaperus.

Ken

becxjo a dit...

Eble plej multaj homoj dirus, ambaŭ. Sed lastatempe la genetiko faris grandajn antaŭenpaŝojn, kaj mi inklinas kredi, ke fine de la nuna jarcento ni multe pli bone komprenos la genetikan faktoron. Ĉu ni tiam bone komprenos ankaŭ la kulturan flankon...
Viaj asertoj timigas min cxar ekzakte samaj argumentoj uzigxis pere de Nazioj por ekskludi judojn kaj ciganojn for de la difinio de homo.

Anonyme a dit...

Verdire, Beĉjo, tiu citaĵo ne enhavas eĉ unu argumenton...

Sed konsideru: sendube iuj dirus: "Nu, ankaŭ la Nazioj estis homoj" ... vi vidas la problemon, ĉu ne...

Ken

becxjo a dit...

Nepre Nazioj ankau estis homoj. Cxu vi dubas pri tio?

Anonyme a dit...

Mi eble elpensis pli bonan manieron respondi al viaj priduboj... jene: Mi ne pensas pri ekskludado de homoj el "la homaro" sed pensas pri la utileco de la koncepto "la homaro" mem. Se oni tute ne havus la koncepton "la homaro", oni ja ne povus provi ekskludi iujn el ĝi.

Eble paralela fenomeno estus tio, kio okazis diverslande pri la unuaj laborsindikatoj. Oni kreis la sindikatojn por unuigi ĉiujn laboristojn por komuna celo. Sed jam kiam ekestis la sindikatoj, ili ekskludis nigrulojn, judojn, kaj aliajn "nedeziratojn". Oni certe ne povus akuzi oponantojn de la sindikatoj, ke ili volis ekskludi iujn, ĉar ili entute ne volis la sindikatojn.

Ĉiaokaze, dankon pro viaj demandoj kaj komentoj; ili helpas min plibone pensi (mi esperas!)

Ken