22 avr. 2007

Scienca artikolo

Al la kara leganto mi devas malkaŝi, ke aldone al korpo de nudaj belulinoj min ankaŭ interesas multaj aliaj aferoj! Ekzemple min interesas vojaĝo, legado de bonaj literaturaĵoj, sciencfikciaĵoj (libro, filmo, tv-serio, bildstrio) kaj la japanaj animacioj “Manga”. Sed antaŭ tio ĉio, mia ĉefa pasio en la vivo estas scienco. Feliĉe ĝis nun mi havis fortunon studi ĝin kaj trovi laborojn rilate mian studofakon. Mia intereso pri la scienco estas tiel, ke eĉ konsiderinda parto de miaj hobioj rilatas ĝin. Kiam mi komencis lerni Esperanton, mi speciale interesiĝis pri ĝia apliko en sciencaj interŝanĝoj. Kompreneble pri tio, oni davas ne kompari Esperanton kun naciaj lingvoj kiel la angla kaj la franca. Sed oni rajtas kvalite kaj kvante kompari laborojn kiuj pri la scienco fariĝas per Esperanto kun agadoj kiuj per ĝi okazas pri aliaj aferoj (muziko, literaturo, distraĵoj k.t.p).

Lastatempe en blogero en la reta paĝo de Esperanto-USA, s-ro Don Harlow anglalingve prezentis parton de laboroj kiujn oni faras per Esperanto rilate la sciencon. Laŭ mia opinio, tiaj laboroj devas klasifikiĝi en du kategorioj; tiuj laboroj kies celo estas popularigo de sciencaj konceptoj kaj prezentado de la sciencaj eltrovaĵoj al nefakuloj apud laboroj kiuj celas pli fakajn sciencajn interŝanĝojn. Mi opinias, ke tiuj du tipoj da laboro ambaŭ estas tute valoraj kaj absolute necesaj. Kvankam pri la unua grupo da verkoj en Esperanto jam ekzistas konsiderinda riĉeco, tamen pri la dua grupo oni ne estas farinta multon.

Tio estas evidenta, ke por komplikaj sciencaj skribaĵoj kun multaj matematikaj formuloj kaj fakaj lingvaĵoj en Esperanto nun ne ekzistas granda nombro da legantoj. Malgraŭ tio mi opinias, ke oni devas skribi tiajn tekstojn eble ne por ekzistaj legantoj sed kiel modeloj por la estonteco. Tiurilate mi admiras la pioniran laboron de s-ro Ulrich Matthias pri lineara algebro. Ĝi estis mia inspirofonto por skribi broŝureton pri nelineara optiko. Skribante tiun broŝureton mi decidis ne timi skribadon de altnivela matematiko kaj komplika fiziko. Nun ĝi estas disponebla sur la reta paĝo de STEB. Kompreneble nun eble ne multaj legos ĝin kaj pro tre rapida progreso de la scienco plejeble ĝi tre baldaŭ plu utilos al neniu. Sed mi esperas, ke ĝi servu kiel ekzemplo kaj ia modelo por similaj sed pli aŭdacaj laboroj. Pri tiu laboro mi precipe ŝuldas al tiuj kiuj inspiris min i.a. s-roj Fred Meyer, Otto Haszpra, Amri Wandel, Ulrich Matthias kaj Harri Laine.

Aucun commentaire: