17 mai 2007

Pri GI's

Ĉar mi estas mallerta lernanto de la lingvoj, ili por mi ĉiam estas plenaj de misteroj. Lastatempe mi alfrontiĝis al tia mistero rilate iun mallongigon. Fakte mallongigoj konsistigas interesan eron de multaj lingvoj (precipe la angla). Iam ni estas tiom alkutimitaj al ili, ke ni ne zorgas pri iliaj originoj. Ekzemple mi eĉ parolante kun nefakuloj plu ne zorgas klarigi, ke la vorto lasero de kie venas (ĝi estas mallongigo de Lum-Amplifo per Stimulata Eligo de Radioj - ang. Light Amplification by Stimulated Emission Radiation). Hodiaŭ ni tre nature kaj tute kutime uzas tiun vorton. Ĝia uzado estas tiom vasta, ke eĉ oni estas kreinta la verbon "to lase" [elsendi laseran radion] de ĝi.

Kelkaj tagoj antaŭ kiam mi parolis kun nia teknikisto, mi senzorge uzadis la mallongigon PMT. Subite mi konstatis, ke iuj studentoj ĉirkaŭ ni gape rigardas nin kvazaŭ ili ne komprenas pri kio ni parolas. Tiam mi devigiĝis almenaŭ unufoje mencii la pli longan formon Photomultiplier Tube [multiplikanto de fotonoj - fakte ĝi ne multiplikas la fotonojn sed transformas ilin al elektronoj kaj multiplikas tiujn elektronojn] por ke la studentoj ankaŭ komprenu pri kio ni parolas.

Tio ne estas ĉio. Kelkfoje la origino de iu mallongigo estas multe malpli evidenta. Ekzemple longtempe mi aŭdis kaj legis la mallongigon GIs. Pro la kunteksto mi komprenis ke oni uzas tiun mallongigon por nomi la usonajn soldatojn, sed mi ne sciis de kie ĝi venas. Pro analogio kun la esprimo ground forces [terarmeo] mi unue pensis, ke ĝi devas esti mallongigo de Ground Infantry [terinfanterio]. Sed tio ne estis ĝusta. Ĉi-semajne Lunjo kiu estas unu el niaj amikinoj en E-klubo de Toronto klarigis, ke GI estas mallongigo de General Issue [mi eĉ ne kapablas traduki tion al Esperanto]. Helpe de tio mi trovis ke la origino de GI ankaŭ povas esti Government Issue [denove mi ne povas traduki ĝin al Esperanto - ĉi tie fakte mia problemo estas tio, ke mi ne scias kiel traduki la vorton issue al Esperanto].

La afero iĝas eĉ pli amuza kiam oni trovas ke la franclingvanoj ankaŭ diras "les GIs à Bagdad" aŭ "les GIs ont attaqué à l'ennemi". Tio estas tute nekomprenebla ĉar en la franca neniel eblas rekrei tian kombinaĵon. Eĉ se ignori, ke en la franca lingvo ofte (ne ĉiam) adjektivo venas post la nomo (ekzemple la angla artificial intelligence - artefarita inteligento - iĝas intelligence artificielle), sed ne eblas ignori, ke issue nur povas tradukiĝi kiel distribution (distribuo).

1 commentaire:

Jacob a dit...

Mi supozas ke "Government Issue" estas "registara provizo" aux "registare provizita", aux io tia.