7 juill. 2007

Komputila aventuro (1)

Dum la pasinta semajno mi finfine pretiĝis komenci laboron por instali la mastruman sistemon Linukso sur tabuleta komputilo kiun mi estas aĉetinta ĉi-lastatempe. Kiel mi skribis antaŭe, tiu komputilo vendiĝas kun la lasta mastruma sistemo de Mikrosofto [ang. Microsoft], Vindozo Vista. Tio estis mia unua sperto kun la Vindozo Vista kaj mi devas konfesi, ke ĝi estis ege malagrabla. Ja tiu mastruma sistemo havas tre belan aspekton kaj disponigas grandan simplecon por laboro kun komputilo (kvankam simpleco de laboro kun iu mastruma sistemo ege dependas de kutimo) sed ĝi estas ege peza. Ĉiufoje kiam mi ŝaltas la novan komputilon, mi devas atendi dum longega tempo por ke ĝi estu preta. La durdisko ne ĉesas funkcii kaj malgraŭ ege potenca procezilo kaj granda kvanto da datenujo sur mia komputilo, Vindozo lasas malgrandegan spacon por aliaj programoj. Tial mi decidis fari Linukson la ĉefa mastruma sistemo de mia nova komputilo (dum mi konservos Vindozon Vista).

En la komenco de la pasinta semajno mi aĉetis la plej novan numeron de la brita revuo Linux Format (LXF94 – julio 2007). Kun tiu revuo estas du flanka DVD-o sur kiu estas distribuoj Mandriva 2007 (iu franca distribuo de Linukso – antaŭe nomiĝis Mandrake), Debian GNU/Linux 4.0, SimplyMepis 6.5 kaj Ubuntu 7.04 (Feisty Fawn). Post legado de kelkaj raportoj, artikoloj kaj komparoj sur la interreto kaj en du aliaj revuoj, mi finfine konvinkiĝis, ke la plej bona elekto estas Ubuntu. Bedaŭrinde mia komputilo estas konstrukciita por funkcii nur per Vindozo Vista kaj oni eĉ ne disponigas funkciigajn programojn de ĝiaj partoj por la alia mastruma sistemo de Mikrosofto mem, Vindozo iks-pi. Ĝia konstruanta firmao, HP, tute ne intencas helpi linuksemulojn por funkciigi ĝin per la senpaga mastruma sistemo (almenaŭ ne nun). Tial instali Linukson sur ĝi ne estas senpena, tamen mi ŝatas defiojn kaj decidis provi tion (se vi ŝatas uzi vian energion por pli utilaj taskoj, mi rekomendas ke vi nepre ne provu instali Linukson sur tiu ĉi modelo de komputilo). Mi planas de tempo al tempo skribi solvojn kiujn mi trovis/os por kelkaj el problemoj dum tiu procedo. Eble tiuj skribaĵoj helpos tiujn esperantistojn kiuj estonte alfrontiĝos al similaj problemoj.

En tiu ĉi blogero mi skribas kiel mi liberigis spacon sur durdisko de mia komputilo por Linukso. Vindozo Vista havas eblecon por malŝveligi (ang. shrink) diskoparton (ang. partition) sur la durdisko. Por uzi tiun eblecon oni devas iri al (mi donos ŝtupojn por anglalingva sistemo. Se vi uzas sistemon en alia lingvo vi devas trovi ekvivalentojn de tiuj ŝtupoj en via sistemo – cetere mi ne donos la prononcon de la anglaj terminoj ĉar ĉiuokaze vi ne bezonos laŭte eldiri ilin):

Start > Control panel > Administrative tools > Computer management > Storage > Disk management.

Kiam vi startigas tiun servon vi vidas diskopartojn de via durdisko en panelo. Elektu tiun diskoparton kiun vi volas malŝveligi. Klaku per dekstra klavo de muso sur ĝi. Menuo aperas. En ĝi elektu “Shrink Volume”. Alia panelo aperas en kiu vi devas enigi kvanton da spaco kiun vi deziras liberigi sur la diskoparto. Vindozo mem proponas la maksimuman kvanton kiu estas permesita. Kiam mi faris tion mi surprize vidis, ke kvankam sur la durdisko mi havas preskaŭ 120 GB (gigabajto) da neuzata spaco, tamen la sistemo nur permesas, ke mi malŝveligu la diskoparton je 45 GB. Tio estis problemo ĉar mi intencis disponigi almenaŭ 90 GB por Linukso. Tial mi studis kial sistemo ne permesas liberiĝon de spaco pli granda ol tio. Evidentiĝis, ke du aferoj malhelpas malŝveligon de diskoparto je pli granda kvanto: virtuala datenujo (ang. Virtual Memory) kiu estas ie sur tiu diskoparto kaj reestabligaj rezervdatenoj (ang. recovery backup) kiuj ankaŭ estas tie. Vi povas krei malgrandegan diskoparton kaj meti la virtualan datenujon tie (feliĉe mi jam havis iun duan diskoparton sur mia durdisko). Ankaŭ vi povas provizore forigi reestabligajn rezervdatenojn. Por ŝanĝi lokon de la virtuala datenujo oni devas iri al:

Start > Control panel > System > Advanced system settings > System properties > Advanced > Performance > Advanced > Virtual memory > Change…

En panelo kiu aperas elektu novan lokon por via virtuala datenujo (ne maldisponigu ĝin). Por (provizore) malŝalti registradon de la reestabligaj rezervdatenoj sur via diskoparto vi devas iri al:

Start > Control panel > System > Advanced system settings > System properties > System protection > Available disks.

Tie forigu hoksignon apud diskoparto kiun vi deziras malŝveligi. Nun vi povas reveni al la unua ŝtuparo da instrukcioj por malŝveligi diskoparton sur via durdisko. Farante tion ĉion mi liberigis 90 GB por instalo de Linukso sur mia komputilo. Tiu agmaniero estas efika precipe kiam via komputilo estas nova. Kun paso de tempo, kiam oni uzas komputilon kaj instalas programojn, datenoj sur la durdisko disvastiĝas. Tiam Vindozo ne plu povas efike malŝveligi diskopartojn. Tiuokaze oni ofte proponas uzi programojn kiuj plu ne estas parto de Vindozo. Linukso mem ĉe la instaliĝo uzas unu el tiajn programojn por liberigi spacon sur la durdisko. Tamen pli prudenta maniero estas uzi Vindozon por fari tion.

P.S 1: Ne forgesu reestabli la virtualan datenujon kaj registradon de la reestabligaj datenrezervoj.
P.S 2: Bonvole notu ke por fari ion per komputilo ekzistas diversaj agmanieroj. Se vi konas alian agmanieron skribu ĝin sed ne pensu, ke via solvo estas ununura.
P.S 3: Se pri komputilaj terminoj (precipe mi dubas pri partituro anstataŭ la angla partition) mi eraris, notigu miajn erarojn. Mi ne uzis fakvortaron.
P.S 4: Anstataŭ la angla Partition oni proponis la du vortojn "subdisko" kaj "diskoparto". Mi elektis tiun lastan.

2 commentaires:

Anonyme a dit...

Nur "partituro" sxajnis al mi stranga.

S. Pokrovskij rekomendas "subdisko":

http://bertilow.com/div/komputada_leksikono/SO.html#SUBDISKO

Mi mem, sen Komputada Leksikono, dirus "parto" au "apartajxo".

artimo

becxjo a dit...

Mi sxatas la terminon "diskoparto" sed ankau "subdisko" estas bona. Mi sxangxas partituro-jn al diskoparto. Dankon!