9 oct. 2007

Pri ĉi-jara Nobelpremio de fiziko

Aplikoj de giganta magnetorezisto
Jen bona preteksto por skribi pri io krom politikaj aferoj; la ĉi-jaran Nobelpremion pri fiziko estas gajnintaj la franca profesoro Albert Fert de la Universitato de Sudo de Parizo (la sama universitato en kiu mi doktoriĝis) kaj la germana profesoro Peter Grünberg de la esplorinstituo Jülich (tie tamen mi neniam estis). Ili estas malkovrintaj la fenomenon de giganta magnetorezisto (en. giant magnetoresistance, fr. la magnétorésistance géante). Kiam oni metas iujn metalojn en magnetan kampon, elektra rezisto de tiuj metaloj ŝanĝiĝas. Sub ordinaraj kondiĉoj tiu ŝanĝo estas malgrandega sed por specifa kunmetitaĵo da metaltavoloj tiu ŝanĝo pro kvantumaj efikoj estas ege granda. La fenomeno rilatas al tiu branĉo de la fiziko kiu nomiĝas la fiziko de ultramincaj tavoloj (en. physics of ultra-thin layers, fr. physique des couches minces). Tiun branĉon de la fiziko oni ne konfuzu kun fiziko de surfacoj (en. surface physics, fr. physique des surfaces). Ambaŭ branĉoj studas fenomenojn kiuj okazas ĉar en ultramincaj tavoloj (je dikeco de nur kelkaj atomoj) aŭ surfacoj de materioj kvantumaj fenomenoj prezentas pli 2-dimensiajn trajtojn ol 3-dimensiaj.

Ĉi supra bildo montras aplikojn de la Giganta MagnetoRezisto (GMR) kiu uziĝas en ambaŭ komputilaj durdiskoj kaj memorcirkvitoj.

Aucun commentaire: