10 juill. 2008

Ĉu kulpo de televidiloj?

Kelkfoje mi miras pro reago de la publiko al sciencaj esprimoj. Mi ne scias ĉu konsideri oftajn miskomprenojn de la publiko kiel natura afero aŭ konsideri ilian okazon kiel kulpo de ĵurnalistoj kiuj ofte (preskaŭ ĉiam) misprezentas sciencajn eltrovaĵojn. Mi nur scias, ke mi mem ofte nekritikante kaj supraĵe alfrontiĝas al iu novaĵo priscienca, se ĝi ne rekte rilatas al mia propra laboro kaj/aŭ kongruas kun miaj antaŭpreferoj.

Mia forpasinta patro estis aŭdinta ke oranĝoj enhavas la vitaminon C, kaj ankaŭ sciis, ke tiu vitamino helpos resaniĝon en kazo de malvarmumo. Tiel kiam mi estis knabo, se mi malsaniĝis per malvarmumo, mia patro aĉetis kilogramojn da oranĝoj kaj ni manĝis ilin pli ol kutime. Pliposte mi lernis, ke la korpo nur kapablas sorbi certan kvanton da vitamino C kaj manĝi oranĝojn nur necesas se en via korpo mankas ĝi. Tiuj oranĝoj kiujn tiutempe mi manĝis abunde nur plenigis mian stomakon sed ne helpis mian resaniĝon.

Sama miskompreno povas okazi kiam iuj homoj legas, ke la ruĝa vino estas bona por sano. Tio signifas ke nur modera konsumo de ruĝa vino havas bonajn efikojn, ne ebriiĝo per ĝi. Mi estas certa, ke iuj (ĉu multaj?) legas tekston pri la novaĵo sed ne atentas pri ceteraj aspektoj de ĝi. Eĉ mi suspektas, ke iuj nur cerbe sorbos kapvortojn de la novaĵo kaj trovas tion sufiĉa.

Tio estas bedaŭrinda miskompreno kiam oni legas, ke televidiloj kun ekranoj el likvaj kristaloj (en. Liquid Crystal Display - LCD - Monitors) estas 17000 oble pli malbonaj ol CO2 por la vivmedio (tie, tie kaj ĉi-tie)! Ho ve! Tio estas ege malbona! Antaŭ nun mi fieris pri mia televidilo kun ekrano el likvaj kristaloj! Sed kio estas la vero? Dum produkto de ekranoj el likvaj kristaloj oni uzas la gason trifluorido de nitrogeno (NF3). Tie estas kvanto nome probablan potencon por kontribuo en planeda plivarmiĝo (mallongigebla per PPKPP, en. Global Warming Potential - GWP). Tiu kvanto montras, ke molekuloj de iu substanco kiom longe restas en la atmosfero, kiom da luma energio ili sorbas kaj en kiu parto de la spektro ili sorbas tiun energion. Oni komparas la PPKPP-on de ĉiuj substancoj kun tiu de CO2 (la PPKPP-o de CO2 estas 1). Nu! La PPKPP-o de NF3 estas 17200. Nun kiom da NF3 produktiĝas en la mondo? 4000 tonoj (8000 ĝis 2010). Kie ĝi uziĝas? Ne nur por fabriki ekranojn el likvaj kristaloj sed ankaŭ en ĉiuj aliaj elektronikaj industrioj (por fortranĉi duonkonduktantajn materiojn dum la fabriko de IC-oj, transistoroj k.t.p). Kiom da ĝi allasiĝas en la atmosferon? Ege ege malpli ol CO2! Fakte en la fabrikejo oni jam kaptas ĝin kaj malkombinas ĝin al sendanĝeraj partoj. Ĉu ni devas angori pri NF3? Nu! Miaopinie ni devas nur strebi por pli bone regi ĝian allasadon en la atmosferon.

P.S: Mi eble ne blogos dum mi estos en Montrealo por TAKE7. Do ĝis mia reveno al Toronto.

3 commentaires:

Luis Guillermo RESTREPO RIVAS a dit...

Feliĉan kongresadon, kara Beĉjo!

sonjaaa a dit...

jen la vegetara foiro! mi nepre iros do kontaktu min tiam!

http://veg.ca/content/blogsection/16/160/

sonjaaa a dit...

fakte jen pli bona

http://veg.ca/content/view/52/83/