5 nov. 2008

Du malsimilaj sintenoj

Miaopinie demokratio estas tiu regada sistemo en kiu la popolo ne bezonas fari sangoplenajn revoluciojn por okazigi gravajn ŝanĝojn. Ĉi-foje mi ne deziras aplaŭdi sukceson de s-ro Obama. Mi volas nur notigi pri sistemo kiu ofte pli bone ol siaj rivaloj funkcias.

Kiam la lastatempa baloto en Usono okazis, armeo de tiu lando batalis en almenaŭ du aliaj landoj. Tiutempe Usono alfrontis (kaj ankoraŭ alfrontas) tre gravan ekonomian krizon. Sub tiaj kondiĉoj ĉiu nacio povas pensi, ke kial ni devas sperti nespertatan. Iuj eble tentiĝos konsideri la aktualan sistemon kiel kaŭzo de stabileco. Ĉiu registaro povas revi pri situacio kiam ĝi povas pravigi daŭrigadon de sia regno.

En Usono tamen neniu tiel pensis. Administracio de s-ro Bush okazigis la baloton kaj usonanoj voĉdonis por elekti novan prezidenton (ne gravas ĉu ili voĉdonis por s-ro McCain aŭ por s-ro Obama). Nun mi komparas tian sintenon en Usono kun sintenoj de iuj en Rusio (kaj sintenoj similaj al tiuj en Rusio aliloke). Hodiaŭ mi legis, ke s-ro Medvdedev estas proponinta, ke en Rusio prezidento (nun li) restu en sia posteno dum ses jaroj anstataŭ la nuna daŭro de kvar jaroj. Ŝajne Rusio ankoraŭ devas iri tre longan vojon por iomete alproksimiĝi al nuna stato de Usono (kaj en Irano sub regno de la islama respubliko tio estas eĉ pli malatigebla).

5 commentaires:

lekcio a dit...

Mi ĉiam pensis, ke estas vakua elspezado de monego — fari baloton ĉiun kvaran jaron. Ekzistas ja tute demokratiaj landoj, kie prezidento servas 6-7 jarojn kaj havas do tempon labori, ne nur umi pri la elektoj kaj lerni uzi sian postenon.

Mi timetas, ke la iniciato de Medvedev estos priridita kaj neakceptita. Sed ĝenerale ĝi estas tre bona ideo.

becxjo a dit...

Vi ne atentis mian konsideron. En Usono eblas kauzi la plej grandajn sxangxojn sed en Rusio Medvedev/Putin estas cxiopovaj regantoj. Malmultaj povas pretendi, ke balotoj en Rusio estis justaj kaj liberaj.

lekcio a dit...

Se vi volas aludi, ke la balotoj estis falsigitaj, vi eble malpravas. Ĉar Putin kaj Medvedev ĝuas vere grandan subtenon en la popolo. Mi ne balotis ĉi-foje pro teknikaj kialoj, sed ja voĉdonus por Medvedev pro manko de aliaj simpatiaj kandidatoj.

Malgraŭ bla-blaado en Okcidento, la vivo en Rusio draste kaj tre senteble pliboniĝis dum regado de Putin. Li estas la rara okazo, kiam Rusion regas tia persono — almenaŭ iom laboranto por bonfarto de la popolo, de infanoj, instruistoj, kuracistoj ks.

becxjo a dit...

lekcio vi konfuzas inter efikeco kaj libereco. Unuavide demokratio sxajnas mapli efika ol diktaturo. En la fino kaj dum longa tempo gxi estas pli efika ol diktaturo. La historio atestas tion.

montamaristo a dit...

Adeptoj de nedemokratiaj sistemoj (ekzemple cxina konato de mi) argumentis ke ordinaraj homoj mankas la kapablon sagxe elekti la tauxgajn registojn.

Mi respondas ke tiu ja pravas. Nedemokratiaj registaroj ja cxiam povas regi pli grandan kvanton da homoj pli efektive kaj pli malmultkoste. Vere demokratia cxinio aux Rusio ja estus tre kadukema. Historio pruvas tion.

Forteco de plurpartia demokratio estas sana _socia_ _ligo_ inter la regantoj kaj la regatoj. Tiu ligo plej gravas dum fojoj kiam la regantoj fiaskas aux fiaskegas (ja foja okazo en cxiuj landoj). Demokratio ebligas pli-malpli glatan pretigxon kaj sxangxon al registaro.

Bonsxancas Rusio havi Putinon kaj Medvedevon. Sed kiel Rusio travivus sekvantan fiaskulon? Kio se Medvedevo frenezigxus? Nedemokratiaj registaroj pli bonus ol tiuj demokratiaj kondicxe la nedemokratiaj regantoj _neniam_ fiaskas.

Mi mem unufoje renkontis la cxefministron de Kanado (antaux li cxefministrigxis). Li estas ordinariulo, do fiaskema kiel mi. Ni ambaux konas ke mi vocxos por li gxis li fiaskos aux fiaskegos. Tiu estas neesprimita interkonsento. Neniu sekreta polico, nek revolucio necesas.