9 nov. 2008

Elĉiela scienco

Kontraŭe al tio kiun alialoke iu esperantisto skribis, mi ne deziras senĉese agresi religion kaj esti orgojla pri scienco. Samtempe kiel studento de scienco mi ne povas silente rigardi senraciecon kaj ignoradon. Tial mi kelkfoje skribas ion ĉi-rilate kaj avertas. Se tio faras min malrespektanta aŭ ŝajnigas min kiel orgojla persono, mi ne povas fari ion kun tiaj impresoj de iuj homoj.

Unu problemo kun religiaj kredoj estas tio, ke en religio la vero estas monolita. Tie ne eblas trovi eron kiu povas esti malĝusta, senracia kaj sensenca sen fari la tutan religion neĝusta (kvankam ĉiam eblas adapti interpretojn kiuj pli bone kongruas kun spirito de la epoko). En scienco (ekzemple en la fiziko) malĝusteco (pli bone diri neprecizeco) de ĉiu ero povas montriĝi sen difekti relativan ĝustecon de aliaj eroj de la scienco. Tiu monolita vero religia kelkfoje kaŭzas, ke religiuloj ĝis sojlo de absurdeco defendas ĝustecon de ĉiuj esprimoj asociitaj al siaj religioj. Jen ekzemplo kiu lastatempe kaptis mian atenton:

En Islamo krom Korano (kiu konsideriĝas kiel parolo de Dio) ekzistas aliaj fontoj por kompreni la religion. Unu el tiuj fontoj (kiu estas tre grava) estas “aro da hadisoj”. Hadiso estas raporto pri diro aŭ ago de la profeto Mohamedo, aŭ pri lia subkomprenita aprobo de io dirita aŭ farita en lia ĉeesto. Hadisoj konsideriĝas kiel gravaj fontoj (post Korano) por trovi tion, ke islamano kiel devas vivi. Ne ĉiuj hadisoj estas samgrade fidindaj. Kaj tie ekzistas, metodoj por determini fidindecon de ĉiu hadiso.

La 19an de sptembro 2008, la televida statcio Al-Agsa (en. Al-Aqsa, aosciita al la palestina grupo Hamas) elsendis programon en kiu D-ro Ahmad Al-Muzen kiel spertulo pri scienco en Korano informis, ke la firmao Bayer estas trovinta kuracilon por aidoso surbaze de islama scienco menciita en iu hadiso. Laŭ tiu hadiso Al-Buĥari rakontas, ke la profeto Mohamedo diris, “se muŝo falis en via trinkaĵo, estas bona plenmergi ĝin antaŭ forpreni ĝin ĉar sub unu flugilo de la muŝo estas malsaneco kaj sub ĝia alia flugilo estas kuracilo de tiuj malsanecoj”.

Kompreneble la firmao Bayer dementas ĉian uzon de tiu hadiso, sed ne estas malfacila trovi retpaĝojn kiuj strebas montri sciencajn bazojn por ĝusteco de la hadiso. Islamanoj mencias jam delonge uzitajn larvojn de kelkaj tipoj de muŝoj por rapidigi kuracon de vundoj. Iuj tipoj da muŝoj metas siajn ovojn sur korpo de aliaj animaloj (ĉu vivaj ĉu mortaj). Tiel grupo da muŝaj larvoj adaptiĝas por manĝi nur mortan histon, dum aliaj manĝas vivan kaj mortan histojn. Depost longa tempo homoj trovis, ke oni povas uzi tiujn larvojn kiuj formanĝas nur mortan histon por kuraci vundojn.

Tio ĉio tamen temas nur pri specifa tipo da muŝaj larvoj kaj oni certe ne konsilos mergi ilin en trinkaĵoj. Sed retpaĝoj de islamistoj ankaŭ mencias sciencajn esplorojn kiuj fariĝas sur bakteriofagocitoj kaj aliaj kontraŭinfektaj substancoj kiujn oni povas trovi en korpo de muŝoj. Tiuj retpaĝoj referencas al universitataj studoj okazintaj en la Okcidento kaj la orienta Eŭropo. Tie estas eĉ referenco al esploroj faritaj per rusaj sciencistoj menciita en la informoretejo Pravda. Islamistoj tamen miskomprenas kelkajn sciencajn faktojn; unue muŝoj uzas tiajn substancojn por protekti sin kontraŭ infektoj propraj al si mem. Infektoj kiuj minacas muŝojn ne estas same kiel infektoj kiujn ili kunportas kaj tiuj infektoj kapablas malsanigi homojn. Esploristoj volas imiti (kaj ne direkte uzi) la imunan sistemon de muŝoj por kuraci infektojn kiuj minacas homojn. En la natura stato ekzistas malgranda kvanto da tiaj substancoj en korpo de muŝo (ilia kvanto ne estas komparebla kun kvanto da mikroboj kiujn ili kunportas). En la moderna medicino oni ekstraktas utilan parton de tiaj substancoj (kaj eĉ artefarite produktas ilin pli grand-kvante) kaj uzas ilin en konsidereblaj dozoj. Tiu kvanto da kontraŭmikrobaj substancoj kiuj el korpo de muŝo eniras trinkaĵon ne havas efikon. Trie bakteriofagocitoj (kiel oni povas kompreni el ilia nomo) nur efikas sur bakterioj. Ajdoso estas malsaneco pro virusoj kaj oni devas serĉi kontraŭvirusajn medikamentojn por kuraci ĝin.

Do por lerni kiel eblas batali malsanecojn studante muŝojn, sciencistoj devas modifi mekanismojn de ilia imuna sistemo (uzi gene modifitajn ĉelojn por produkti substancojn kiuj povas efiki sur malsanecoj kiuj minacas homojn), uzi ilin por produkti grand-kvante tiajn novajn substancojn, purigi ilin kaj uzi ilin en konsidereblaj dozoj. Ĉiuokaze mi konsilas, ke se muŝo falis en via trinkaĵo, vi simple forĵetu tiun trinkaĵon kaj ne uzu ĝin. Mi opinias, ke Dio ne kolreiĝos se homoj uzos siajn cerbojn kiuj ĉiuokaze estas kreitaj de tiu Dio mem!

Aucun commentaire: