10 déc. 2008

Ses dek jaroj

Hodiaŭ la universala deklaracio de homaj rajtoj iĝis 60-jara. La ĝenerala asembleo de la unuiĝantaj nacioj en la 10-a de decembro 1948 proklamis tiun deklaracion. Kio okazis depost tiu tempo? Ĉu progreso rilate respekton de rajtoj proklamitaj en la deklaracio estas okazinta? Ĉu hodiaŭ tiuj rajtoj pli respektiĝas? Ĉu pli da homoj hodiaŭ kredas ekziston kaj universalecon de tiuj rajtoj?

Mi havas miksitan senton pro tio ĉio. Diversaj registaroj enkondukis diversajn esceptojn al la originala deklaracio (ekzemple islama homo havas rajtojn iom malsame de tiuj de la universala deklaracio). Eble ĉinoj ankaŭ devas atendi respekton al alia tipo da rajtoj por si mem. Iam ne estas klara limo inter rajto de homoj kaj bono de la socio; en Irano mi, kiel zoroastrano do neislamano, ne rajtis labori en eduka sistemo, armeo kaj nutraĵoindustrio. Ankaŭ mi havis nenian ŝancon por akceptiĝi por studo de doktora nivelo. Tio okazis sed ekzistis neniu skribita leĝo pri la limoj. Mi ne kapablis pruvi diskriminacion ĉar ĉio okazis pro administriciaj postuloj. Ĉi-jare por la dua fojo en mia vivo Usono malakceptis doni vizon al mi por partopreni en scienca kongreso tie. Denove tio okazas nur pro administraciaj postuloj, kaj mi neniel kapablas pruvi, ke mia naskiĝoloko iel ajn estas influinta la decidon!

Ja la afero de homaj rajtoj estas svaga. Ĉu la malliberejo Guantanamo estas malrespekto de homaj rajtoj aŭ ne? Ĉu sendi supektajn teroristojn al landoj en kiuj ili torturiĝos estas kongrua kun la homaj rajtoj? Ĉu perforte trudi sian religion al aliaj estas kongrua kun homaj rajtoj? Ĉu diskriminacii homojn surbaze de iliaj religioj ne estas malrespekto de homaj rajtoj?

Kion la homaro estas atinginta, dum la situacio en Birmo, Kongo, Zimbabvo kaj Darfuro estas tiom malbona? Ĉu Ĉinio ne devas respondi pri malrespekto de la homaj rajtoj? Ses dek jaroj pasis kaj deklaracio de homaj rajtoj iĝis nur politika ludilo. Nun estas ege malfacila diri, ke "ĉu homo esence havas iajn ajn rajton aŭ ne".

La novaĵo en VOA, AFP kaj BBC.

1 commentaire:

::júbilo::haku:: a dit...

certe mankas vojo por esti marŝita.. sed certe jam etas parto de tiu vojo laŭirita