24 févr. 2009

Mi kaj maŝinoj

En la sciencfikcia literaturo, la vorto 'cyborg' kies origino troviĝas en la angla lingvo (en. cybernetic organism - eo. kibernetika organismo) aludas al organismoj kiuj havas biologiajn kaj nebiologiajn partojn ambaŭ. Ĉiuj aliaj lingvoj pli-malpli uzas la saman formon por la koncepto (en la hispana oni skribas Ciborg). Mi ankoraŭ ne estas certa, ke kion esperantistoj preferos uzi anstataŭ ĝi. Ĉu kibernetikorganismo (tro longa), ciborgo (internacia sed ne kombinita el ĝuste esperantlingvaj partoj) aŭ kiborgo (kib/ kaj kiber/ ne estas esperantlingvaj prefiksoj)?

Ĉiuokaze la koncepto 'cyborg' funkcias el du flankoj; eblas aldoni partojn de iu biologia organismo al maŝino (ekz. homa cerbo en maŝina korpo kiel la kinfilmo Robocop) aŭ eblas aldoni artefaritajn partojn al biologia organismo. Ĉi-tie iu filozofia demando estas tio, ke kie estas limo inter biologia organismo kaj nebiologia maŝino. Kie homo finiĝas kaj maŝino komenciĝas?

Longtempe nuraj nebiologiaj partoj en mia korpo estis pleniginta materialo en kelkaj el miaj dentoj. Nun mi estas iom pli ol antaŭe proksima al hom-maŝino (homo + maŝino). Katarakto okazas kiam pro iuj kialoj natura lenso en okuloj perdas sian travideblecon. Por kuraci ĝin ĥirurgiisto faras ege mallongan incizon sur la surfaco de okulo. Tra tiu fendeto aparato sendiĝas en la okulon kaj la kuracisto per ultrasona energio frakasas la naturan lenson. Post forsuĉado de pecoj de la natura lenso, artefarita lenso kiu estas faldita enigiĝas en la lokon kie la natura lenso estis antaŭe (kaj ĝi tie disfaldiĝas). Tuto de la operacio nur daŭras 10-15 minutoj kaj tuj post ĝi oni povas hejmeniri. Post la operacio dum kelkaj semajnoj la eksmalsanulo devas iom pli zorgi pri siaj okuloj kaj meti medikamentajn gutetoj en siajn okulojn. Nuntempe okulkuracistoj povas elekti artefaritajn lensojn kiuj ege bone kompensas aliajn naturajn difektojn de okuloj krom katarakto mem (miopecon, astigmatecon, k.s.).

Nun kun tiuj du nenaturaj lensoj en miaj okuloj mi sentas min iom pli kiel iu 'cyborg'. Malgraŭ tio, kompare al mia patrino mi ankoraŭ ne estas ege hom-maŝina (ŝi estas foriginta katarakton kaj ankaŭ havas pecon da plateno en siaj piedoj por konektigi ostojn tie).

© Foto per Akiroshadowheart sur DeviantArt.

2 commentaires:

::júbilo::haku:: a dit...

ĉu tiu demando ne esta respondita per Asimovo je la fino de "La ducentjara homo"?

becxjo a dit...

Por tiaj demandoj nur unu respondo ofte ne suficxas!