30 avr. 2009

Kiam nomo estas grava

Tio estas interesa kaj samtempe timiga, ke ĝis la pasinta semajno mi ne sciis en la angla lingvo la vorto 'swine' signifas porkon (mi ĉiam aŭdis kaj legis pig). Okaze de la lastatempa mondvastiĝonta epidemio de gripo, tiel ŝajnas, ke tie estas ankaŭ batalo por nomo. Fakuloj ĉefe nomas epidemiojn de gripo laŭ nomo de viruso kiu kaŭzas ilin. Ekzemple H5N1 estas nomo de viruso kiu kaŭzis la epidemion de la birdogripo (en. Avian Influenza, Bird Flu). La publiko tamen ofte uzas nomon de specio el kiu iu gripa viruso venas (ekz. birdodevena aŭ birdogripo) sed ankaŭ iam uzas nomon kombinita de nomo de lando en kiu la epidemio aperis aŭ en kiu la epidemio kaŭzis morton de granda nombro da homoj. Ekzemple la epidemio en 1918 nomiĝis hispana gripo (en. Spanish Flu, fr. grippe espagnole) ĉar epidemio kiu fakte estis originita en Usono kaj unue transportita al Francio en Eŭropo, nur en Hispanio kaptis atenton de la amaskomunikiloj (dum la unua mondmilito amaskomunikiloj en Usono kaj Francio kiuj militis ne povis libere eldoni novaĵojn pri la epidemio).

Lastatempa epidemio estas kaŭzinta interesan debaton pri sia nomo. Israelo preferas ne uzi la nomon de porkodevena gripo ĉar porko ne estas 'cosher' (laŭ juda religio pura). Ankaŭ agrikulturistoj preferas, ke oni ne uzu tiun nomon ĉar asociante la nomon kun porko, homoj timas manĝi porkaĵojn (kvankam risko de infektiĝo per la gripo pro manĝado de porka viando estas nul). Meksikanoj ankaŭ petas, ke oni nomu la malsanon meksika gripo. Tiel nur restas la ebleco nomi ĝin gripo kaŭzita per viruso H1N1.

6 commentaires:

::júbilo::haku:: a dit...

laŭ mia kono, swine estas germana lingvaĵo.. ofte uzata ĉe germanio por fivoki stultuloj ----

"nova gripo" ŝajnas taŭga.. ĉu ne?

becxjo a dit...

En la angla swine estas porko.

"nova gripo" ŝajnas taŭga.. ĉu ne?cxiu epidemio en sia tempo estas pro nova tipo da gripa viruso. "Nova gripo" estas svaga nomo. cxu ne?

zooplah a dit...

Nu, la signifo de "swine" estas pli vasta ol de "pig". "swine" signifas, "unu el la porkedoj", kiu povas esti porko, sed ankaŭ similaj bestoj.

becxjo a dit...

Dankon zooplah pro la klarigo.

Sonja Elen Kisa a dit...

EO la medio = FR l'environnement
EO la gazetaro, la amaskomunikiloj = FR les médias

becxjo a dit...

Dankon Sonja.