7 avr. 2010

Lingvoj kiel elaperantaj kvalitoj

Eblas tra ĉi-tiu blogskribaĵo en la retejo de Esperanto-USA trovi interesan artikolon. Ĝi kun titolo "Math lessons in Mandarin? Local schools go global" [eo. Matematikaj lecionoj en la mandarena lingvo? lokaj lernejoj iĝas tutmondaj] temas pri instruo de matematiko en la normĉina en lernejo en Usono. Interesa tamen ne estas la artikolo sed reagoj al ĝi. Jen du ekzemploj:

DarienXYZ : This is ridiculous. Another nail in the coffin of destroying the identlty [identity*] of America. Besides, Mandarin Chinese is a totally archaic language with an absurd amount of pictogram characters that have no place in modern technology and computing. I am not against learning a second language, but it should be the choice of the individual, not the school and not intertwined with outher curriculum studies like math. As it was said before, ENGLISH is the universal language of business and no other.

The Truncheon: This is AMERICA, and this is the LANGUAGE OF THE LAND. ENGLISH. USE IT!!!

Mi pensas, ke nia lingvista amiko el Usono estas jam skribinta, ke oni ne devas plori pro malapero de lingvoj. Tio laŭ li estas natura evoluo. Lingvoj evoluas kaj kelkaj el ili formortas. Mi ne scias kion li respondos al siaj samlandanoj kiuj timas malaperon de la angla lingvo (kaj perdo de la usona identeco) en Usono nur okaze de instruo de la normĉina kiel dua lingvo. Sed miaopinie li pravas, ke oni ne devas timi kaj plori evoluon kaj eventualan malaperon de lingvoj.

Ĉi-tie en Kanado mi sentas min feliĉa, ke ĉiuj civitanoj almenaŭ ĝis nun devas agnoski ekziston de du oficialaj lingvoj (por la franclingvanoj la angla kaj por la anglaparolantoj la franca). Eble tio estas kaŭzinta ke kompare al usonanoj, kanadanoj estas multe pli akceptemaj kaj komprenemaj rilate aliajn kulturojn kaj aliajn lingvojn ĉirkaŭ si. Ili multe pli malavare pardonas lingvajn erarojn de homoj ĉirkaŭ si kaj ne koleriĝas aŭ subtaksas meritojn de personoj pro tiuj ĉi eraroj (tio ne signifas, ke almigrintoj ne devas strebi bone kaj pli bone lerni oficialajn lingvojn de la lando).

Mi antaŭe estas skribinta pri elaperantaj kvalitoj kaj eĉ estas filozofiumado ĉirkaŭ tiu ĉi koncepto. Tie mi esprimis mian teorion (en literatura senco de la vorto teorio kaj ne la scienca senco - en la scienco teorio estas surbaze de observoj kaj apogita de ili sed en la literaturo teorio estas surbaze de hipotezo kaj apogita de nur ekzemploj), laŭ kiu apero de elaperanta kvalito malhelpas denovan elaperon de simila kvalito. Tie mi filozofiumis, ke ekzemple elapero de vivo sur la tero estas ŝanĝinta kondiĉojn kaj pro tio hodiaŭ ni ne vidas elaperon de vivaj estuloj el nevivaj materialoj. Same elapero de la materia universo malhelpas elaperon de simila universo denove aŭ tuj kiam inteligentaj estuloj aperis sur la tero neniu alia specio kapablos atingi tiun nivelon sur nia planedo. Nun mi deziras pli vastigi mian filozofiumadon. Kial la angla en la nordameriko iĝis la superreganta lingvo? Kialo de tio ne gravas. Laŭ mia filozofiumado unufoje kiam tio okazis kondiĉoj estas tiom ŝanĝitaj, ke ni ne plu vidos anstataŭiĝon de la angla pere de alia lingvo en tiu ĉi parto de la mondo. Al tiuj angoraj usonanoj mi devas diri, ke ne timu! Neniu lingvo superregos super la angla en Usono (kaj en granda parto de Kanado).

* Kio estas identeco de Usono? Mi havas problemon por kompreni la nocion identeco.

1 commentaire:

zooplah a dit...

Usonanoj estas tre malfacile kompreneblaj. Mi estas usonano kaj ne tute komprenas la timon kaj sensciecon pri aliaj lingvoj. Se iu vizitas Usonon, la komuna opinio estas, ke tiu parolu la anglan. Tamen se usonano vizitas alian landon, la opinio estas ke tiuj, kiuj volas al tiu lerni la nacian lingvon estas arogantaj. Ŝajne la plejparto da usonanoj ne konscias sia hipokritecon.

Usonanoj ankaŭ opinias, ke la populareco de la angla estas ĉiama. Pro la ekonomikaj problemoj en Usono tre verŝajne estas la anstataŭado per aliaj lingvoj, ekz-e la mandarena aŭ Hindio.