7 janv. 2011

Pri sciencaj novaĵoj

Konfuzo de la publiko pri aferoj kiuj rilatas al scienco ĉagrenigas min, precipe kiam tiu konfuzo nocas homojn. Beadŭrinde kelkfoje laborantoj de la sciencaj fakoj mem kulpas pri tiu konfuzo. Hieraŭ kaj hodiaŭ mi sekvis du novaĵojn kiuj iel rilatas al tia kulpo de sciencistoj kaj pri-sciencaj raportistoj;

La unua novaĵo estis pri publikiĝo de artikolo kiu fine tute malkonfirmis iun antaŭe kaj vaste publikigitan esplor-raporton kiu havis gravajn nocajn konsekvencojn por la publiko. En 1998 la tre prestiĝa medicina revuo ’Lancet’ publikigis artikolon skribitan de brita kuracisto Andrew Wakefield kaj 12 aliaj kuracistoj. En tiu artikolo la verkintoj post esploroj estis konkludintaj probablan rilaton inter aŭtismo kaj la vakcino (MMR). La artikolo tuj post publikiĝo estis problema. Aliaj esploristoj ne kapablis trovi tian rilaton. Pliposte nefakaj ĵurnaloj malkovris, ke ĉe Wakefield ekzistis miksiĝo inter interesoj rilate al la afero kaj pro tio lia laboro ne povas esti objektiva. Kun paso de tempo oni trovis pli kaj pli da aberacioj rilate al la esploro de Wakefield. Fine la revuo ’Lancet’ retiris la artikolon, sed damaĝo estis jam trudita al la nefakula publiko. Ekzemple la famulino Jenny McCarthy plifortigis sian kampanjon kontraŭ la vakcino. Pli da gepatroj decidis rezigni vakcinadon de siaj infanoj kaj pro tio malsanecoj kiuj per vakcino estis facile preventeblaj reaperis. Rezulte multaj suferis pri tio. Hieraŭ en artikolo publikigita en la revuo ’British Medical Journal’ enketantoj montris kiel datumoj estis falsigitaj/misprezentitaj en la artikolo de Wakefield en 1998. La revuo konkludas, ke artikolo de Wakefield en 1998 estas ’ellaborita friponaĵo’. Bedaŭrinde ankoraŭ granda parto de la nefakula publiko suspektas grandskalan komploton fare de registaroj kaj medikamentaj firmaoj. Tial tiu parto de la socio sekvas malĝustajn rekomendojn de Wakefiled kaj subtenantoj de liaj opinioj.

Pri tiaj danĝeraj konfuzoj oni ne kapablas plendi kiam prisciencaj raportistoj kaj sciencistoj mem ne forte emfazas bezonon al prudento kiam oni traktas sciencajn eltrovaĵojn? Hieraŭ nefakaj revuoj vaste publikigis rezultojn de scienca esploro, kiu aludas al ebleco de tio ke flari larmon de sinjorinoj (larmo estas senodora) sekse malekscitas sinjorojn (ankaŭ tie kaj ĉi-tie). Ĉu pro tio, ĉiu probabla viktimo de seksatencoj saviĝus se plorus (mi pensas, ke multaj el ili fakte dum seksperforto jam ploras)? Kiam tiaj malkovraĵoj publikiĝas, multaj nefakuloj forgesas, ke ili parolas pri nur unu elemento inter multaj komplekse interligitaj elementoj el kiuj ĉiu diversgrade influas homajn kondutojn. Pro tio oni devas prudente interpreti rezultojn de tiaj esploroj, konsideri probablecojn, grandogradojn kaj statistikajn variadojn (kiuj ĉiam estas neraportitaj partoj de novaĵoj tiel prezentitaj al la publiko). Plejofte tiel eblas eviti malpravajn ĝeneraligojn, super(sub)taksadojn kaj miskomprenojn. Tiam sciencaj novaĵoj estos multe pli utilaj por la publiko kaj socio.

2 commentaires:

toño a dit...

Tre prave en ambaŭ viaj komentoj!

Eduardoeo a dit...

Ankaŭ mi min demandis pri la efiko, kiun larmoj povus havi en tia situacio. Sed, kiel vi diras, ne estas tiel simple, kiel kelkaj povus pensi.
Mi pensas ke multaj ne scias sufiĉe pri scienco, do ili ne komprenas la rezultojn de esploroj kaj nur reagas laŭ tio, kion ili legas en paperaj aŭ retaj ĵurnaloj, kio ne estas la tutaĵo.