25 févr. 2011

Kial la franca sed ne la hispana?

Hodiaŭ dum mi atendis aŭtobuson por veni al laboro, mi pensis pri la sekva demando kaj vane provis trovi respondon al ĝi. Lastatempe mi konstatis, ke en kelkaj japanaj animeoj kiam oni volas montri inteligenton kaj genion tiam koncernata persono parolas la francan. Kiam la angla lingvo paroliĝas tio kelkfoje estas aŭ por aldoni ŝercojn aŭ emfazi miskomprenon. Mi memoras, ke ankaŭ en Irano kvankam la oficiala eduka dua lingvo estis la angla tamen la franca lingvo pere de ordinaraj homoj sur strato konsideriĝis kiel lingvo de intelektularo. Kiel mi skribis antaŭe (tie kaj ĉi-tie) la franca lingvo estis ĉefa lingvo de diplomatio kaj havis prestiĝan statuson. Tio estas almenaŭ imago kiun multaj nacioj havas pri la franca lingvo.

Nu! Hodiaŭ ĉi-tie mi ne intencas kompari la francan lingvon kun la angla. Mi pensis, ke la hispana regno ankaŭ ne estis malpli ol la franca. Kial la franca lingvo atingis tian statuson sed ne la hispana? La nura diferenco kiun mi kapablis trovi estas tio, ke Francio havis multajn koloniojn en Afriko dum kolonioj de Hispanio estis ĉefe en la Ameriko kaj ne tiom en Afriko (rigardu tiujn ĉi mapojn - la hispana kaj la franca regnoj). Ĉu vi povas trovi aliajn diferencojn inter la franca kaj hispana lingvoj?

4 commentaires:

zooplah a dit...

Hm. Mi ne certas pri la cirkonstancoj, kiuj igis la francan la lingvo de diplomatio kaj klereco. Tamen en Usono, ekzistas granda interspaco inter la perceptoj de la lingvoj:
* La franca estas la lingvo de civilizeco, modo, luksaj manĝaĵoj ktp.
* La hispana estas la lingvo de malaltklasaj laborulaj enmigrantoj.

Mangarĥu a dit...

La hispana ja posedas tiun statuson en hispanparolantaj landoj.

Se la ĉi-supra komento ŝajnas unuavide stulta, pensu pri ke en hispanparolantaj landoj paroliĝas multe pli da lingvoj, ol nur la hispana: la majaa, la naŭatla, la keĉua, la guarania, kaj tiel multege plu; la katalana, la galega, la euskera, ktp; la filipina, la araba, la angla, la franca, ktp. La hispana estas tuj komprenebla de bazedukitaj parolantoj en ĉiuj tiaj landoj. La sama ne okazas kun la franca; francanoj plendas pri fuŝparolo kaj proklamas miskompreno pri ĉiu nefrancdevena franca. Ni do povus diri, ke la hispana estas iele diplomata tamen ĝi ne ampleksas preter ĝia nuna cirklo.

Nu, koncerne Eŭropo. Hispanio ofte ŝajnis iom barbara por la eŭropaj pontencoj, unue pro la islama regno, poste pro troa religiemo katolika. Hispanio en Eŭropo ne gvidis intelektan, komercan aŭ teĥnologian movadon aŭ revolucion ajn. Kredas mi, ke tial ĝi ne akiris "diplomatan" statuson inter eŭropanoj.

Jen mia opinio.

becxjo a dit...

Dankon por reagoj.

ĵeromo a dit...

francio en la 17a jarcento havis pli grandan loĝantaron inter eŭropaj landoj kaj ĝiaj reĝoj havis sufiĉe fortan aŭtoritaton super ĝi. post la renesanca influo de italio, ĝi tiam iĝis modela ŝtato en eŭropo. nobeloj kaj reĝoj ĉie imitis la francan kortegon de ludoviko 14a. la francaj artoj kaj lingvo disvendiĝis en tuta eŭropo, kaj la rolojn de lingvo de diplomatio kaj lukso ĝi akiris kaj konservis ĝis en la 19a kaj 20a jarcentoj.