18 juill. 2011

Lasta vojaĝo

Ĉi-semajne kiam la kosmopramo Atlantis sur-ter-revenos, tiam funkciado de la usonaj kosmopramoj nome ’space shuttle’ haltos. Tiuj kosmopramoj formis gravan parton de la historio de la kosma esploro, inspiris imagadon de multaj ĉirkaŭ la mondo kaj estis kiel simboloj kiuj atestis sciencan kaj teknologian sukceson de Usono. Oni prezentis skemojn de ili por montri kapablojn de softvaroj rilataj al perkomputila desegnado (en. computer aided design - CAD). En sciencfikciaj kinfilmoj iam oni montris ilin en grandaj nombroj kaj ofte uzataj por savi la planedon.

Post fino de la kosmopramoj ’space shuttle’, dum kelkaj venontaj jaroj nur Rusio per siaj kosmoŝipoj Sojuz havas fidindan kaj jam establitan kapablon por sendi homojn en kosmon. Eble kelkaj el la legantoj estas jam aŭdintaj tiun ĉi rakonton; la usona agentejo por la kosma esploro (NASA) konstatis, ke en la orbito de la tero plumoj ne utilas por skribi. Ili elspezis milionojn da dolaro por produkti plumojn kiuj funkcias en la orbita mikrogravito. Samtempe rusoj alfrontiĝis al sama problemo kaj nur uzis krajonojn anstataŭ plumoj. Nu, ĉi-tie oni priklarigas, ke kial tiu rakonto ne estas vera. Sed la rakonto havas erojn de la vero en si mem. Tiuj kiuj estas uzantaj la rusajn pafilojn AK-47 Kalaŝnikov kaj havas eblecon por kompari okcidentajn pafilojn kun ĝi, ofte atestas, ke la rusa pafilo estas pli malmoderna sed samtempa pli fortika.

Kompreneble oni ne devas forgesi, ke la usonaj kosmopramoj estas multe pli grandaj ol la rusaj kosmoŝipoj kaj disponigas multe pli da komforto por kosmonaŭtoj kompare al ili. Sed havante tiujn ĉi avataĝojn, ili estas ankaŭ multe pli multekostaj kompare al la rusa rivalo. Kompreneble la usonaj kosmopramoj kapablas plenumi taskojn kiujn Sojuz ne kapablas fari. Sed ĝuste rusoj konscie estas decidintaj plenumi diversajn taskojn per diversaj rimedoj dum Usono decidis konstrui aparaton kapablan al plenumo de multaj el tiuj taskoj. Finfine tiu ĉi diferenco estas pravigebla nur kiam oni aldonas tiun konsideron, ke la usonaj kosmopramoj devis esti reuzeblaj lanĉ-aparatoj. Bedaŭrinde dum 30 jaroj da uzado oni konstatis, ke ili ne estas tiom reuzeblaj kiel oni unue pensis.

Pasintece estis alia halto inter homportantaj kosmoprogramoj de Usono. Tio okazis en la 1970-aj jaroj kiam la programo Apollo haltis kaj la kosmopramoj ’space shuttle’ ankoraŭ ne estis pretaj. Konsekvenco de tiu halto, estis malsukceso en riparo de la kosmostacio Skylab kaj fine ĝia re-en-ter-veno. Kvankam pro tiu evento nun ekzistas malkomforto rilate al la internacia kosmostacio (en. International Space Station - ISS) tamen ĉi-foje almenaŭ ĝis kelkaj jaroj la internacia kosma programo povas uzi la rusan programon.

2 commentaires:

Luis Guillermo RESTREPO RIVAS a dit...

Kara Beĉjo, pardonu ke mia komento ne temas pri via blogafiŝo. Mi volas konigi vin pri afero kiu rilatas al Irano kaj al studento de Fiziko, do, eble interesas vin:
Physics student awaits espionage trial in Iran

becxjo a dit...

Dankon Luis. Ja! Tio estas malgxojiga novajxo bedaurinde.